XWLinux

Zablokowany plik, zajęty port, pełny dysk — fuser, lsof, ss, truncate

System 2026-11-19

Cztery problemy, które w praktyce pojawiają się codziennie na serwerze: port już zajęty, plik którego nie da się nadpisać, montunek który nie chce się odmontować, i dysk pełny choć 'usuniąłeś' plik. Każdy ma jedno konkretne narzędzie.

1. Kto trzyma port

Port 8080 już zajęty, aplikacja nie startuje:

sudo ss -ltnp 'sport = :8080'

ss (z iproute2) to standard — filtruje po porcie bez pipowania przez grep. -l = tylko listen, -t = TCP, -n = liczby zamiast nazw, -p = PID i nazwa procesu.

Wersja 'znajdź i zabić' w jednej komendzie:

sudo fuser -v -n tcp 8080 sudo fuser -k -TERM 8080/tcp

Uwaga: fuser -k bez jawnego sygnału wysyła SIGKILL — proces nie ma szans na flush. Zawsze -TERM najpierw.

2. Kto trzyma plik

Plik który nie da się nadpisać, skopiować, usunąć:

sudo fuser -v /var/log/app.log

Wypisze PID, użytkownika i typ dostępu (F = otwarty do zapisu, c = working directory, e = plik wykonywalny). Jeśli widzisz 'e' — to binar, który działa; 'Text file busy' jest dokładnie tym przypadkiem.

Szerszy widok (wszystkie otwarte deskryptory danego procesu):

sudo lsof -nP -p 12345

-P = porty jako liczby, -n = bez reverse DNS. Bez sudo lsof widzi tylko Twoje procesy — i nie powie Ci, że coś ukrywa. To najczęstszy błąd: 'nic nie trzyma tego pliku', a trzyma, bo działałeś bez praw.

3. Montunek nie chce się odmontować

umount /mnt/backup → 'target is busy'. Coś siedzi w tym katalogu — zwykle shell, którego nie domknąłeś:

sudo fuser -vm /mnt/backup

Pokaże każdy proces, który ma cokolwiek na tym filesystemie — łącznie z processami których working directory leży w środku (nawet bez otwartych plików). Po zabiciu: umount /mnt/backup działa.

Szybsza wersja bez listy:

sudo fuser -km /mnt/backup

(ale -k bez -TERM to znowu SIGKILL — na montunku z bazą danych to zły pomysł)

4. Dysk pełny po rm

Klasyk: usuwasz 8GB loga, df -h pokazuje dokładnie tyle samo. rm usuwa wpis katalogowy (nazwę), ale inode + bloki zostają na dysku dopóki ostatni proces nie zamknie deskryptora. Proces ciągle pisze do 'usuniętego' pliku.

Znajdź winowajcę:

sudo lsof -nP +L1 | grep -E '^COMMAND|/var/log'

+L1 = pliki z liczbą hard linków mniejszą niż 1, czyli usunięte. W kolumnie NAME zobaczysz '(deleted)' i rozmiar, który dalej zajmuje.

Dwie opcje:

sudo systemctl restart app # czyste — deskryptor się zamyka, dysk oddaje

albo bez restartu (np. produkcja, nie można przestawać):

sudo truncate -s 0 /proc/PID/fd/N

gdzie N to numer deskryptora z kolumny FD w lsof. Proces pisze dalej do tego samego deskryptora, plik spada do 0, dysk oddaje. Działa dla logów otwartych w trybie O_APPEND. Nigdy tak nie rób bazy danych — proces trzyma własny offset i plik zapełni się sparse zero.

Zamiast rm — truncate -s 0

sudo truncate -s 0 /var/log/app.log

Plik zostaje, inode zostaje, writer pisze dalej od bajtu 0. Nikt nie musi restartować. Alternatywnie: sudo : > /var/log/app.log — ale tu sudo otwiera plik PRZED komendą, więc nie zadziała bez praw. truncate to komenda — sudo działa normalnie.

W bulk:

sudo find /var/log -name '*.log' -size +100M -exec truncate -s 0 {} \

Ciekawostka: fuser i lsof leżą w różnych pakietach. fuser = psmisc, lsof = lsof. Minimalne obrazy (Debian cloud, kontenery) często nie mają żadnego z nich. ss jest w iproute2 i jest wszędzie.

CZTERY PROBLEMY — JEDNO NARZĘDZIEPort zajęty ss -ltnp 'sport = :8080' Plik zajęty fuser -v /var/log/app.log Mount busy fuser -vm /mnt/backup Dysk pełny po rm lsof +L1 → truncate /proc/PID/fd/N