XWLinux

Wayland vs X11 — co nie działa i jak to obejść

Desktop 2025-03-01

Wayland = protocol (nie display server). X11 = legacy. Przejście nie jest proste.

Co nie działa (i jak to obejść): 1. X11 apps (RDP, VNC, niektóre gry): - XWayland (auto, przez X server w tle) - xhost +local: (allow XWayland)

2. DRM (fullscreen exclusive, np. YouTube HW decode): - DRM lease (libva, vaapi) - GBM (zamiast EGL)

3. GPU (NVIDIA na Wayland): - NVIDIA 510+ (dobre wsparcie) - Mesa (AMD/Intel, natywne)

4. Multi-monitor (mieszane odświeżanie): - Fractional scaling (KDE, GNOME 46+) - Per-monitor DPI

5. Clipboard (X11 ↔ Wayland): - wl-clipboard (xclip kompatybilne) - xsel (dla X11 apps)

Ciekawostka: GNOME 40+ = Wayland domyślnie. KDE 5.27+ = Wayland opcja. XFCE 4.20+ = Wayland (eksperymentalne). LXQt 1.0+ = Wayland (eksperymentalne).