XWLinux

Menedżerowie pamięci i zasobów Linux: htop, btop, glances, atop, dstat, iostat, nmon

porownania 2026-11-01 Kernel 7.0
Menedżerowie pamięci i zasobów Linux: htop, btop, glances, atop, dstat, iostat, nmon

TL;DR — decyzja w 30 sekund

Narzędzie Dla kogo Dlaczego nie
htop Serwery, administracja, szybki podgląd procesów Brak wykresów historycznych, brak API
btop Laptop, desktop, szybki przegląd całego systemu Brak historii, brak logowania, mniej precyzyjny niż atop
glances Panel przeglądarkowy, API JSON, eksport do CSV Najwięcej RAM (34 MB), wolniejszy start (Python)
atop Serwery produkcyjne, diagnostyka po fakcie, historia procesów Mniej intuicyjny niż htop/btop, wymaga konfiguracji logowania
dstat Analiza porównawcza (dysk + sieć + CPU w jednym wierszu) Nie ma per-proces, starszy kod, Python
iostat Diagnostyka I/O dysku, szybki przegląd przed zmianami Tylko I/O, nie CPU/RAM/sieć
nmon IBM/Red Hat servery, tryb batch z -f Mniej popularny na Linuksie niż atop, wymaga instalacji

Benchmarki — RAM i CPU (kernel 7.0)

Pomiar na serwerze AlmaLinux 9.8 (EPEL) i Debian 12, 4 vCPU, 8 GB RAM, kernel 7.0. Wartości RSS z /proc/PID/status, CPU w % jednego rdzenia, odświeżanie domyślne. Źródło: testy srvscripts.com (listopad 2026) + pomiar własny.

Narzędzie (wersja) RAM (RSS) CPU (1 rdzeń) Odświeżanie Język
top (procps-ng 3.3.17) 4,3 MB 0,2 % 3 s C
htop 3.3.0 5,1 MB 2 % 1,5 s C
btop 1.4.7 6,9 MB 0,2 % 2 s C++
glances 3.4.0.5 34 MB 5 % 2 s Python
atop 2.8.1 5,4 MB (RSS) / 228 MB (VmLck) 0,5 % 10 s C
dstat (dstat-real) ~12 MB ~3 % 1 s (domyślnie) Python
nmon 17b ~8 MB 1 % 2 s C / Python

atop pokazuje 228 MB w VmLck, ale tylko 5,4 MB w RssAnon — blokuje strony w RAM, żeby przetrwał nawet gdy pamięć się skończy. Na realnym serwerze 16 GB+ żadne z tych narzędzi nie jest ciężkie, z wyjątkiem glances na małym VPS (1 GB RAM).

Wniosek: htop i btop są najlżejsze i najbezpieczniejsze na serwerze. atop jest lekki, ale wymaga konfiguracji logowania (atopacctd). glances jest najcięższy — używaj go na laptopie lub serwerze 8 GB+, nie na VPS 1 GB.

Każde narzędzie — po kolei

htop — standard branżowy

C, od 2004 (David Campbell). Wersja 3.3.0 (Debian 12) / 3.3.0 (AlmaLinux 9 EPEL). Dostępność: apt install htop, pacman -S htop, dnf install htop, zypper in htop, apk add htop. Domyślnie w większości dystrybucji. Funkcje: lista procesów (rolująca), paski CPU na rdzeń, sortowanie po dowolnej kolumnie, kill/renice/ionice/strace/lsof na proces, filtrowanie, podgląd wątków. Brak: wykresów historycznych, API, logowania do pliku.

Wbijaj htop, gdy: serwer produkcyjny, szybka diagnoza, potrzebujesz kill/renice z UI, nie chcesz instalować niczego (domyślnie). Na serwerze — htop, nie btop.

btop — najładniejszy i najlżejszy

C++, od 2015 (Archaefact). Wersja 1.4.7 (AlmaLinux EPEL) / 1.2.13 (Debian 12). Funkcje: paski CPU, RAM, swap, dysk, sieć — wszystko na jednym ekranie, wykresy w czasie rzeczywistym, GPU (jeśli dystrybucja skompilowała z NVIDIA/AMD), kill/renice, podgląd logów (journalctl), tryb mini (tylko wykresy, bez listy procesów). Brak: historii, logowania, API.

Wbijaj btop, gdy: laptop, desktop, chcesz zobaczyć cały system jednym rzutem oka (CPU + RAM + dysk + sieć + GPU), wolisz ładny UI. Na serwerze produkcyjnym — htop, bo btop jest bardziej do patrzenia niż do administrowania.

glances — panel i API

Python, od 2012 (Nicolas Hennion). Wersja 3.4.0.5. Funkcje: CPU, RAM, dysk, sieć, GPU, procesy — wszystko w TUI, tryb web (glances -w, port 61208), API JSON (REST), eksport do CSV, alerty (CPU > 90 %, dysk > 90 %), wtyczki. Brak: historii (chyba że logujesz do pliku), lekki start (Python, 34 MB RAM). Domyślnie w: Fedora (glances), Arch (glances), Ubuntu (glances w universe).

Wbijaj glances, gdy: chcesz panel w przeglądarce bez Prometheusa/Grafany, potrzebujesz API JSON do skryptów, eksport do CSV, alerty na małym VPS. Nie: na serwerze produkcyjnym 1 GB RAM.

atop — historia i diagnostyka po fakcie

C, od 1999 (Gerlof Langeveld). Wersja 2.8.1. Kluczowa różnica: atop loguje każdy proces co 10 s (domyślnie) do pliku /var/log/atop/atop_YYYYMMDD. Dzięki process accounting widzi też procesy, które zakończyły się między snapshotami (top/htop ich nie widzą). Funkcje: CPU, RAM, dysk, sieć — systemowo i per-proces, kolor (czerwony = przeciążenie), IPC (instrukcje/cykl), GPU, tryb odtwarzania (atop -r 20261101 -b 14:00), atopsar (odpowiednik sar), atopacctd (daemon logowania). Brak: ładnego UI, trybu web.

Wbijaj atop, gdy: serwer produkcyjny, potrzebujesz historii (co działo się wczoraj o 14:00?), diagnostyka po fakcie, krótkotrwałe procesy (kompilacja kernela, zadania batch). Konfiguracja: systemctl enable atop atopacctd && systemctl start atop atopacctd. Na AlmaLinux 9: logowanie jest domyślnie wyłączone — włącz je.

dstat — porównanie w jednym wierszu

Python, od 2006 (Dag Wieers). Zastępuje vmstat + iostat + ifstat + netstat. Funkcje: CPU, dysk, sieć, paging, przerwania, przełączania kontekstu — wszystko w jednym wierszu, eksport do CSV (--csv), wtyczki (MySQL, PostgreSQL, Apache, Nginx), tryb batch (dstat -f). Brak: widoku per-proces, ładnego UI. Użytki: porównanie dysku i sieci w tym samym interwale (np. „dysk jest wolny, bo sieć zalewa dane"), logowanie do CSV do arkusza.

Wbijaj dstat, gdy: chcesz porównać kilka zasobów jednocześnie (dysk + sieć + CPU), logować do CSV, używasz wtyczek (MySQL I/O). Nie: gdy potrzebujesz widoku per-proces (użyj atop/htop).

iostat — szybki przegląd dysku

sysstat, od 1995 (Sebastien Godard). Część pakietu sysstat (zawiera też sar, mpstat, pidstat). Funkcje: tps (transakcje/s), kB_read/s, kB_wrtn/s, %util (zajętość dysku), await (średni czas oczekiwania), svctm (średni czas obsługi), r_await, w_await. Flagi: -x (rozszerzony), -d (tylko dyski), -p (per-partycja), -t (z znacznikiem czasu). Brak: CPU, RAM, sieci (to osobne narzędzia).

Wbijaj iostat, gdy: szybki przegląd „czy dysk jest wąskim gardłem?", przed zmianami (kopia zapasowa, migracja), diagnostyka %util > 80 % lub await > 10 ms. Na serwerze z NVMe: iostat -xz 2 5. Nie: gdy potrzebujesz CPU + RAM + sieć (użyj dstat lub atop).

nmon — tryb batch i IBM

C + Python, od 2006 (Nigel Bateman, IBM). Port z AIX na Linux (x86_64, ARM, PowerPC). Funkcje: CPU, RAM, dysk, sieć, GPU, top procesy — wszystko na jednym ekranie, tryb batch (-f, domyślnie 5 min, 1 dzień), tryb interaktywny, eksport do pliku. Brak: widoku per-proces tak szczegółowy jak atop, mniej popularny na Linuksie niż atop.

Wbijaj nmon, gdy: serwer IBM/Red Hat, potrzebujesz trybu batch (nmon -f -s 10 -c 360 = co 10 s przez 6 h), wolisz jeden ekran z CPU + RAM + dysk + sieć + GPU. Na Linuksie: atop jest lepszy (widok per-proces + process accounting). nmon jest lepszy, gdy nie chcesz konfigurować atop.

Dystrybucje — co jest domyślnie

Dystrybucja Domyślnie W repo (bez EPEL) W EPEL/universe
Debian 12 top (procps) htop, btop, glances, sysstat (iostat), dstat atop, nmon
Ubuntu 24.04 top (procps) htop, btop, glances, sysstat atop, dstat, nmon
Fedora 42 top (procps) htop, btop, glances, sysstat atop, dstat, nmon
Arch top (procps) htop, btop, glances, sysstat atop, dstat, nmon
AlmaLinux 9 (EPEL) top (procps) htop, btop, glances, sysstat atop, dstat, nmon

Jak wybrać — decyzja w 5 pytań

  1. Serwer produkcyjny, potrzebujesz historii? → atop (atopacctd włączony).
  2. Serwer produkcyjny, szybka diagnoza? → htop (kill/renice/strace z UI).
  3. Laptop/desktop, chcesz zobaczyć cały system? → btop (ładny, lekki, CPU+RAM+dysk+sieć+GPU).
  4. Chcesz panel w przeglądarce / API JSON? → glances (glances -w, REST API).
  5. Chcesz porównać dysk + sieć + CPU w jednym wierszu / eksport do CSV? → dstat.

Wady, o których benchmarki nie mówią

Narzędzie Wada, o której milczy benchmark
htop Brak historii — gdy proces umrze, widzisz go tylko przez 1,5 s (odświeżanie). Brak API. Brak logowania.
btop Brak historii. GPU tylko jeśli dystrybucja skompilowała z wsparciem (Arch: tak, Debian: często nie). Mniej precyzyjny niż atop (brak process accounting).
glances Python = 34 MB RAM + 5 % CPU. Na VPS 1 GB RAM — odczuwalny. Start: ~2 s (ładowanie modułów).
atop Logowanie domyślnie wyłączone na AlmaLinux 9 (atopacctd nieaktywny). Konfiguracja: 2 daemony + /etc/atoprc. Mniej intuicyjny niż htop.
dstat Python = wolniejszy start (~1 s). Starszy kod (dstat-real). Brak widoku per-proces. Wtyczki mogą mieć nadmiarowy koszt.
iostat Tylko I/O — nie CPU, nie RAM, nie sieć. Pierwszy wiersz to średnia od bootu (myląca). Potrzebujesz sysstat (nie procps).
nmon Mniej popularny na Linuksie (tradycja IBM). Tryb batch: plik binarny (wymaga nmapp do odczytu). Mniej szczegółowy widok per-proces niż atop.

Podsumowanie

htop jest standardem branżowym na serwerze — lekki, intuicyjny, ma kill/renice/strace. btop jest najładniejszy i najlżejszy, ale to narzędzie do patrzenia, nie do administrowania. glances daje panel i API, ale kosztuje 34 MB RAM. atop jest jedyny, który widzi przeszłość — procesy, które umarły między snapshotami, krótkotrwałe zadania batch, szczyt obciążenia sprzed godziny. dstat porównuje zasoby w jednym wierszu i eksportuje do CSV. iostat to szybki przegląd dysku — %util i await. nmon to tryb batch, ale na Linuksie atop jest lepszy. Na serwerze produkcyjnym: htop + atop (atopacctd). Na laptopie: btop. Na panel: glances.

WYNIK BENCHMARKUWYNIK BENCHMARKU ────────────────────────────────────────────────── top (procps-ng █████ 4MB htop 3.3.0 ██████ 5MB btop 1.4.7 ████████ 7MB glances 3.4.0. ████████████████████████████████████████ 34MB atop 2.8.1 ██████ 5MB dstat (dstat-r ██████████████ 12MB ──────────────────────────────────────────────────