XWLinux

Terminale Linux: foot, Alacritty, kitty, st, WezTerm

porownania 2026-10-29 Kernel 7.0
Terminale Linux: foot, Alacritty, kitty, st, WezTerm

TL;DR — decyzja w 30 sekund

Terminal Dla kogo Dlaczego nie
foot Najlepszy na Waylandzie: pierwszy kadr w 39 ms, 6,9 MiB na postoju, najszybszy wylew danych. Zero zależności, render na CPU (pixman). Tylko Wayland — na X11 nie wystartuje. Brak zakładek i podziałów (to rola tmuxa).
Alacritty GPU (OpenGL) bez listy funkcji do nauki: 100 ms do kadru, 39 MiB, ten sam plik konfiguracyjny na Linuxie, macOS i Windows. Dużo RAM-u względem foot/st. Nie ma wbudowanych zakładek i podziałów.
kitty Najgłębszy zestaw funkcji: zakładki, podziały, własny protokół graficzny, 'kittens'. Druga prędkość wylewu (212 ms). Najwięcej RAM-u (88 MiB). Start wolny bez skompilowanego bajtkodu (558 ms → 199 ms po compileall).
st Minimalizm suckless: najmniej RAM-u (3,4 MiB), 45 ms do kadru. Konfiguracja przez config.h i rekompilację. X11 (na Waylandzie przez XWayland). Konfiguracja w C, nie w pliku tekstowym.
WezTerm Wbudowany multiplexer i SSH, GPU (OpenGL). Dla tych, którzy chcą zastąpić tmuxa jednym narzędziem. Najwolniejszy wylew (916 ms), 66,8 MiB. Nisza względem foot/Alacritty.

Zasada: foot jeśli masz Wayland i chcesz szybko i lekko, Alacritty jeśli chcesz GPU i portowalność, kitty jeśli chcesz funkcji, st jeśli chcesz minimalizmu, WezTerm jeśli chcesz multiplexera. tmux nie jest konkurencją dla żadnego z nich — działa wewnątrz wszystkich.

Benchmarki — kernel 7.0, Wayland, i7-1360P, 32 GB

Odczyty z testu: pierwszy kadr (od wywołania do narysowania okna), prędkość wylewu 16 MiB przez cat, RAM na postoju (PSS) i opóźnienie wejścia (średnia 5 pomiarów, IIS). Niższy = lepszy we wszystkich kolumnach, oprócz FPS (wyższy = lepszy). Dane: ComputingForGeeks 2026, terminal-benchmark (vizenc).

Terminal Pierwszy kadr (ms) cat 16 MiB (ms) RAM na postoju (MiB) Opóźnienie wejścia (ms)
foot 39 168 6,9 15,0
st 45 278 3,4 —
Alacritty 100 256 39,0 16,7
WezTerm 101 916 66,8 30,8
kitty (po compileall) 199 212 88,0 18,3

Foot wygrywa we wszystkich kolumnach oprócz RAM-u, gdzie st używa mniej (3,4 vs 6,9 MiB). Foot rysuje na CPU przez pixman i dzięki damage trackingowi aktualizuje tylko zmienione komórki — dlatego w interaktywnym użyciu (pisanie, edycja) bywa szybszy niż terminale GPU, które redrawują większe fragmenty. Na pełnym redrawie całej siatki terminale GPU wygrywają.

Kitty z pakietu dystrybucji startował w 558 ms — wolniejszy niż każdy terminal GTK. Przyczyna: Python działa z optymalizacją -O2 i szuka plików .opt-2.pyc, których pakiet nie kompiluje. sudo python3 -OO -m compileall -q /usr/lib/kitty obniżył medianę do 199 ms. Po aktualizacji pakietu komenda do powtórzenia.

Architektura renderowania

foot — CPU z damage trackingiem

Foot renderuje na CPU (pixman) i aktualizuje tylko zmienione komórki. Dwa algorytmy śledzenia uszkodzenia przy scrollingu: prosty (memmove ostatniego kadru, szybki przy dużym scrollu) i zaawansowany. Wtyczka render-timer (foot.ini: [tweak] render-timer = osd) pokazuje czas rysowania na żywo. Tryb serwerowy (foot --server + footclient) otwiera nowe okna w 7 ms.

Alacritty — GPU, prostota, portowalność

Alacritty rysuje przez OpenGL (wgpu w najnowszych wersjach). Jeden plik TOML działa na Linuxie, macOS i Windows. Tryb Vi, podpowiedzi regex, reload konfiguracyjny na żywo. Zakładki i podziały zostawia tmuxowi lub menedżerowi okien. RAM 39 MiB — więcej niż foot i st, ale to cena GPU i wgpu.

kitty — GPU + protokół graficzny

Kitty rysuje na GPU (OpenGL) i ma własny protokół graficzny — obrazy w terminalu bez imgcat. 'Kittens' to rozszerzenia: SSH z integracją powłoki, wejście unicode, szybiki. Najgłębszy zestaw funkcji w tej grupie. Cena: 88 MiB RAM-u i wolny start bez skompilowanego bajtkodu Pythona.

st — minimalizm suckless

st (suckless terminal) to X11, render na CPU przez Xlib. Konfiguracja przez edycję config.h i rekompilację — nie ma pliku konfiguracyjnego. Najmniej RAM-u w grupie (3,4 MiB). Na Waylandzie działa przez XWayland, co dodaje warstwę, ale nie zauważalną w interaktywnym użyciu. Sensowny na starym sprzęcie lub w bare window manager.

WezTerm — multiplexer w terminalu

WezTerm rysuje na GPU (OpenGL) i ma wbudowany multiplexer (podziały, zakładki) oraz SSH z domenami. Dla tych, którzy chcą jednego narzędzia zamiast terminala + tmuxa. Najsłabszy wynik wylewu (916 ms na 16 MiB) — cena integracji. Konfiguracja w Lua, co jest jednocześnie mocną i słabą stroną.

tmux nie jest terminalem

tmux działa wewnątrz dowolnego z powyższych — w foot, Alacritty, kitty, st, WezTerm. Daje sesje, podziały, zakładki i bufor wyciągnięty z konkretnego terminala. Foot i Alacritty celowo nie mają wbudowanych podziałów, żeby nie dublować tmuxa. WezTerm ma je wbudowane, co jest jego głównym wyróżnikiem względem pozostałych. Na Waylandzie foot + tmux to standard: 39 ms do okna, 7 ms do kolejnego (footclient), tmux w środku.

Co wybrać

  1. Wayland + szybko i lekko → foot (39 ms, 6,9 MiB, najszybszy wylew)
  2. GPU + portowalność (Linux/macOS/Windows) → Alacritty (100 ms, 39 MiB)
  3. Funkcje: zakładki, podziały, obrazy, SSH → kitty (212 ms wylew, 88 MiB)
  4. X11 + minimalizm + bare WM → st (45 ms, 3,4 MiB)
  5. Multiplexer wbudowany, jeden zamiast dwóch → WezTerm (916 ms wylew, 66,8 MiB)
  6. Podziały i sesje niezależnie od terminala → tmux wewnątrz dowolnego z powyższych

Kernel 7.0 nie zmienia rankingu — różnice wynikają z architektury renderowania (CPU vs GPU, damage tracking vs pełny redraw), nie z wersji kernela. Na starszym sprzęcie foot i st mają przewagę, bo nie potrzebują działającego stacku GPU.

WYNIK BENCHMARKUWYNIK BENCHMARKU ────────────────────────────────────────────────── foot 11s Alacritty ███ 88s kitty 11s st ████████████████████████████████████████ 916s ──────────────────────────────────────────────────